ناصر الدين شاه قاجار
282
سفرهاى ناصر الدين شاه به قم ( فارسى )
زودى اين نعمت مرزوق گردد . [ نقش مهر پشت سند ] : محمد مهدى ابن محمد [ اعتضاد الدوله ] [ متن دستخط حاشيهء سند ] : همچه خيالى بود ، لاكن به علت سردى هوا موقوف شد . سند شماره 8 [ نامهء حاكم قم در مورد وضعيت اين شهر ] [ 1290 ه . ق ] هو مقرر شده بود ، اتفاقات ولايتى هرچه 8 شده است همه را از روى حقيقت بدون كم و كسرى به عرض حضور همايون برساند و هيچچيز را پردهپوشى نكند ، حالت صدق و درستى اين غلام خانهزاد ان شاء الله در خاك پاى مبارك معلوم شده است و جسارت است اگر عرض نكند ، به نمك شاهنشاه روحنا فداه قسم است كه در خدمت چاكرى ابدا خلافى از خانهزاد سرنزده است و ان شاء الله تا جان دارم ، سر نخواهد زد جز درستى و صداقت به ولىنعمت خودم . اتفاقات ولايتى دو فقره بود ، يكى روزنامهء حالات شهر و اتفاقات عمل شهرى و تسعير اجناس و مأكولات و ساير چيزها ، هر چو شده بود ، از روز ورود خانهزاد و الى حال ، كليتا را دو كتابچه نوشته ، به حضور مبارك همايونى فرستاد كه از لحاظ انور خسروانه مىگذرد . از جزئى و كلى هر چو اتفاق افتاده بود ، همه عرض شده است . يكى هم عرايض و دعاوى مردم هر چو شده بود و اجراى آن به دست على خان نايب الحكومه شده بود ، آن را هم كتابچه نوشته شده بدون كموزياد به حضور مبارك فرستاد كه به ملاحظه همايونى مىرسد ، از حالت اتفاقيه ولايت و ساير اموراتش كليتا خاطر مبارك مستحضر خواهد شد . من بعد هم ماهبهماه ، همينطور اتفاقات ولايتى را از جزئى و كلى هر چو بشود به عرض حضور مبارك خواهم رسانيد و غفلتى ان شاء الله تعالى نخواهد شد . اميدوارم در خدمتگذارى بندگان شاهنشاه روحنا فداه شرمسارى حاصل نكنم و اين